تورم را بايد منطقي مهار كرد

 تعریف‌های مختلفی از تورم وجود دارد که همه آنها تقریباً بیانگر یک موضوع هستند: تورم عبارت است از افزایش دائم و بی رویه سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات که در نهایت به کاهش قدرت خرید و نابسامانی اقتصادی می‌شود.

تورم یکی از موضوعات مهم در کشور ماست. همانگونه که می‌دانید در ایران درصد تورم در سالهای اخیر بسیار زیاد بوده است به طوری قیمت‌ها در هر سال بسیار افزایش یافته و قدرت خرید مردم کم شده است. بطوري كه فعالان اقتصادي نرخ بالا تورم را باعث عقب افتادگي درصنعت و تجارت مي دانند و يحيي آل اسحاق وزير پيشين بازرگاني و رييس كنوني اتاق بازرگاني تهران در اين خصوص به جوان اين گونه مي گويد كه براي حل و ريشه كن كردن تورم در ايران بايد منطقي حركت كرد . 

 

*همه ساله شاهد رشد تورم در ايران بوده ايم اما سووال اينجاست كه دليل اصلي بروز تورم در ايران چيست ؟

یکی از علل ریشه‌ای تورم، رشد نا متعادل بخش‌های اقتصادی کشور است (ازجمله ساختمان سازی و …) بطوریکه توسعه سریع یک بخش و تحولات ناشی از آن موجب پیدایش عدم تعادل و ناهماهنگی بین سایر بخش‌های دیگر اقتصادی می‌گردد، با توجه به سایر علت‌های ریشه‌ای از جمله: کسر بودجه دولت، عدم تعامل بین بخش‌های مختلف اقتصادی، وابستگی بخش تولید به درآمدهای نفتی، نارسایی در سیستم حمل و نقل کشور، مشکلات ارزی و… موارد فوق باعث رشد سطح عمومی قیمتها شده که در نهایت منجر به افزایش تورم می‌گردد.

*چه ارتباطي ميان تورم و نرخ ارز وجود دارد و چرا برطرف نمي شود ؟

اثر تغییرات نرخ ارز برسطح قیمتها و تورم متأثر از سیاستهای اقتصادی کلان کشور است. اگر افزایش نرخ ارز توأم با اجرای سیاستهای انبساطی مالی و پولی باشد، موجب تشدید و فشار تورم خواهد شد و چنانچه افزایش نرخ ارز با اجرای سیاستهای انقباضی مالی و پولی همراه باشد، آثار قابل ملاحظه‌ای بر تورم و نیز بر سطح عمومی قیمتها نخواهد داشت. اما اعمال سیاست یکسان سازی هم بر تورم و هم بر سطح عمومی قیمتها تأثیر گذار است .

*نظام بانكي در ايجاد تورم نقش اساسي دارد در اين زمينه توضيح مي دهيد كه نقش اين نظام بانكي در بالا و يا پايين رفتن تورم چيست ؟

دخالت دولت برای تأمین منابع بانک‌ها با الزام بانک مرکزی به تزریق پول به بانک‌ها، خود موجب افزایش حجم پول و تورم بیش‌تر خواهد شد، و اگر چه در کوتاه مدت ممکن است به رفع مشکل بانک‌ها کمک کند، اما در نهایت با افزایش تورم، باعث کاهش بیش‌تر نرخ بهره حقیقی و وخیم‌تر شدن وضع سیستم بانکی خواهد شد. از پیامدهای دیگر نرخ بهره حقیقی منفی هم‌چنین می‌توان کاهش انگیزه بانک‌ها برای ارایه خدمات بهتر، ایجاد فساد در سیستم بانکی به صورت رانت و رشوه برای دریافت تسهیلات، و بازتوزیع ثروت از سپرده‌گذار به نفع دریافت‌کننده تسهیلات را نام برد.

 به دولت اشاره كرديد در خصوص نقش كليدي دولت در اين زمينه نيز اشاره كنيد ؟

در صورتی که دولت سیاست‌های پولی شفاف و میانه‌رو در پیش بگیرد، یعنی حجم پول را با نرخی منطقی و از پیش‌اعلام‌شده رشد دهد، تورم حاصل از رشد نقدینگی کاهش می‌یابد و درنتیجه نرخ بهره اسمی نیز (طبق رابطه فیشر)، در صورت تعادلی بودن تعیین نرخ بهره، کاهش می‌یابد. بنابراین راه‌کار اساسی کاهش نرخ بهره در ایران، می‌تواند کنترل تورم از طریق کنترل رشد حجم پول از یک طرف، و تعادلی کردن نرخ بهره به معنای خارج شدن از نظام دستوری فعلی و سپردن تعیین نرخ بهره به بازار سرمایه‌های مالی از طرف دیگر باشد.

*براي مهار تورم چه بايد كرد ؟ 

یکی از راه‌های مهار تورم اتخاذ صحیح سیاست‌های پولی مناسب است؛ یعنی رشد باثبات و پیش‌بینی شده حجم پول. بسیاری از کشورها مانند کره جنوبی، مکزیک، نیوزیلند و انگلستان بااعمال سیاست‌های پولی اصولی، موفق به کاهش تورم به ارقام یک‌رقمی (معمولاً زیر ۵ درصد) شده‌اند که یکی از دلایل عمده آن استقلال بانک مرکزی در این کشورها برای پیش‌برد سیاست‌های پولی بوده است.

 

 

بازگشت گراني به تهران

گراني بار ديگر بازار مصرف كلان شهر تهران را فراگرفته است . قيمت كالاهاي مصرفي به شدت افزايش پيدا كرده است . مسوولان دولتي گراني را باور ندارند واعلام مي كنند كه بازار مصرف تحت كنترل است و بازرسان سازمان حمايت حضور فعال در بازار مصرف دارند . رييس اتحاديه هاي صنفي خود از افزايش قيمت هادر بازار مصرف اطلاع دارند اما در تمامي مصاحبه هاي خود با رسانه هاي گروهي هرگونه افزايش قيمت را تكذيب مي كنند . اما تنها با مراجعه به بازار كلان شهر تهران به خوبي مي توان به اين واقعيت پي برد كه بازار بار ديگر با تنش مواجه شده است .   

قيمت گوشت گوسفندي 17 هزار تومان ، گوشت گاوي 16 هزار تومان

علي خندان ‌ رييس اتحاديه فروشندگان گوشت‌ گاوي تهران به خبرنگار يكي از خبرنگار خبرگزاري ها گفته است كه: در حال حاضر گوشت گرم وارداتي پس از كشتار از سيستان و بلوچستان به تهران مي‌آيد و در سطح شهر توزيع مي‌شود و گوشت گوسفندي را هم از كشورهاي ارمنستان، گرجستان، پاكستان، استراليا، قرقيزستان، مغولستان و زاهدان به كشور وارد و در بين واحدهاي صنفي توزيع مي‌كنيم. وي ادامه مي دهد : صرف نظر از واحدهاي صنفي، در نمايشگاه‌هاي پاييزه امسال نيز گوشت منجمد برزيلي و گوشت گرم وارداتي به قيمت ارزان توزيع مي شود  و قيمت عرضه گوشت‌هاي وارداتي 12 هزار و صد تومان تا 12 هزار و هفتصد تومان براي وهر كيلو گوشت گوساله مخلوط براي مصرف كننده راهشت هزار و300 تومان اعلام كرده است .  البته خندان از قيمت بازار مصرف اطلاع چنداني نداشته است چراكه قيمت گوشت گوساله تنها در تهران 16 هزار تومان است . رييس اتحاديه فروشندگان گوشت گاوي تهران همچنين نرخ هر كيلو گوشت ران منجمد برزيلي را شش هزار و300 تومان، گوشت سردست را شش هزار و200 تومان و گوشت گردن را شش هزار تومان عنوان كرده است كه اين نرخ هاي اعلامي نيز با قيمت هاي موجود در بازار تفاوت فاحشي دارد .  

فرهاد باقري معين رييس اتحاديه گوشت گوسفندي هم همانند همتاي خود در اتحاديه گوشت گاوي در گفت گو با جوان عنوان كرده است كه در حال حاضر گوشت گوسفندي وارداتی به قیمت 12800 تومان به دست مصرف‌کننده می‌رسد و متوسط قیمت گوشت داخلی نیز نسبت به یک ماه گذشته افت محسوسی داشته است البته وي نيز به خوبي مي داند كه قيمت گوشت گوسفندي در بازار مصرف تهران 17 هزار تومان الي 20 هزار تومان است .

پرواز كردن ذهن مصرف كننده از قيمت مرغ

قيمت مرغ  هفته هاي اخير با افزايش مواجه شده است بطوري كه قيمت هر كيلوگرم مرغ تازه در بازار مصرف تهران 3400 تومان است . التبه از ديد بانك مركزي و وزارت بازرگاني قيمت مرغ 2900 تا سه هزار تومان است . قيمت مرغ در حالي ذهن مصرف كنندگان را به پرواز در آورده كه مسوولان اتحاديه مرغ گوشتي در تهران خبر از كاهش قيمت مرغ و افزايش قيمت تخم مرغ داده بودند . براساس آخرين شواهد بازار مصرف نيز در روز گذشته قيمت مرغ در واحد هاي صنفي 3450 تومان بوده است كه در مقايسه با هفته قبل نه تنها كاهش نيافته بلكه بين 300تا 400 تومان افزايش قيمت داشته است. اين در حالي است كه قيمت مرغ هاي بسته بندي شده تا بالاي 3700 تومان هم افزايش داشته است.

قیمت‌های متفاوت برنج در بازار

همچنین بررسی قیمت برنج‌های خارجی در بازار بیانگر عرضه این محصولات به قیمتی حدود 3برابر بیش از نرخ واردات است. در 3ماهه نخست امسال بیش از 234هزار تن انواع برنج خارجی از کشورهای امارات، هند و پاکستان به ارزش مجموع بیش از 194میلیون دلار وارد کشور شده و در حالی که متوسط قیمت هر کیلوگرم برنج خارجی وارداتی حدود 830تومان است،

براساس شواهد بازارمصرف و گفته هاي رييس انجمن برنج هم اكنون قيمت اين محصول استراتژيك در كلاان شهر تهران به شدت افزايش پيدا كرده است . اين در حالي است كه شايق عنوان مي كند كه برنج عرضه شده در تهران از نظر كيفي در پايين ترين سطح ممكن قرار دارد و فعالان بازار برنج با مخلوط كردن برنج هاي تايلندي ، هندي و ...سعي دارند سود هاي كلاني را بدست آورند . در حال حاضر نرخ برنج هاشمی و طارم اصل در بازار 3 هزار و 200 تومان، صدری دم سیاه 3 هزار و 100 تومان، طارم رمضانی 3 هزار تومان ، خزر و طارم عسکری 2 و 650 تومان و انواع برنج وارداتی 2 هزار و 150 تومان است.

افزايش 30 تا 50 درصدي قيمت محصولات لبني

افزایش قیمت محصولات لبنی در بازار سبب شده است تا قیمت خامه‌های 400 تومانی به 450 تومان، شیرهای بطری یک لیتری استرلیزه از 750 به 850 تومان و شیرهای با تاریخ مصرف زیاد از 900 به 1000 تومان افزایش پیدا کند.

در رابطه با ماست نیز بازار قیمت های تازه تری را تجربه می کند به طوریکه ماست‌های 5/2 کیلویی یکی از شرکت‌ها از قیمت 2200 تومان به 2500 تومان افزایش یافته است و شرکت دیگری همین ماست‌ها را از قیمت 2300 تومان به 2700 تومان رسانده است. از سوی دیگر ماست‌های پرمصرف چهارگوش کم‌چرب از حدود یک ماه پیش و در دو مرحله از قیمت 525 تومان به 750 تومان رسیده است وماست‌های چهارگوش پرچرب هم  با 100 تومان افزایش با قیمت هزار تومان در بازار عرضه می شود.

به دنبال افزایش قیمت محصولات لبنی، پنیر 400 گرمی نیز در همین هفته از 1350 تومان به 1500 تومان رسیده است تا افزایش قیمت این محصول لبنی پر مصرف هم نا رضایتی شهرواندان را به دنبال داشته باشد. افزایش قیمت در بازار محصولات لبنی به همین جا خاتمه پیدا نمی کند چرا که این افزایش قیمت‌ها شامل کالاهای لوکس‌تری مثل شیرکاکائو هم شده است و نوع 500 سی‌سی پرمصرف آن با 150 تومان افزایش به 700 تومان رسیده است.